"Άκου ανθρωπάκο"του Απόστολου Χατζητριανταφύλλου
(από το ομώνυμο βιβλίο του Βίλχελμ Ράιχ)
Είναι κάποια βιβλία που ενώ έχουν γραφτεί εδώ και πολλά χρόνια, είναι σα να γράφτηκαν σήμερα. Σα να περιγράφουν την επικαιρότητα και μάλιστα με πολύ μεγαλύτερο ρεαλισμό από αυτόν που θέλουν τα ΜΜΕ να πλασάρουν. Για παράδειγμα το «Άκου ανθρωπάκο» του –αγαπημένου μαθητή του Φρόιντ– του Βίλχελμ Ράιχ (που εκδόθηκε το 1948), νομίζει κανείς ότι περιγράφει τον κακομοίρη ανθρωπάκο του σήμερα που ενώ βιώνει τα πάνδεινα φοβάται να ξεσηκωθεί και να διεκδικήσει αυτά που κανονικά δικαιούται. Πως όμως έφθασε ο άνθρωπος σε αυτή την καταδικαστική για τη ζωή του φοβική απραξία;
Γιατί δηλαδή έφθασαν στο σημείο να «Παλιώνουν οι άνθρωποι» (όπως έγραψε στο ομώνυμο βιβλίο του κι ο Μουρσελάς), να ψευτίζουν και να σκαρτεύουν την ώρα που η κοινωνία δεν προτιμά απλώς τον φερετζέ και τα κουκουλώματα αλλά δαχτυλοδείχνει κιόλας όσους προσπαθούν να κρατήσουν τη λογική τους ανέπαφη».
Όπως και η Διδώ Σωτηρίου στα «Παιδιά του Σπάρτακου» έγραφε: «Κάποτε, υπήρξαν και όμορφα χρόνια. Τότε δηλαδή που ο άνθρωπος λογάριαζε τον άνθρωπο. Μετά όμως αγρίεψαν οι άνθρωποι. Γίναν όλα παράλογα ακατανόητα. Το «εμείς» του Πολέμου, χάθηκε, ούτως ή άλλως, μετά τον εμφύλιο. Έκτοτε… μάκρυναν οι δρόμοι, θρύμματα τα «εμείς» κι οι φίλοι αντίπαλοι. Προτίμησαν οι περισσότεροι να βρίσκουν ήσυχα τις κάθε μέρας της έγνοιες. Φοβούνται λέει και θέλουν τη σιγουριά. Άλλωστε, δεν μπορείς να κρατάς την αλληλεγγύη όταν δεν προβάλλει το τέρμα του δρόμου».
Βέβαια, όπως συμπληρώνει η Σωτηρίου: «… όλοι την θέλουνε την ειρηνική ζωή. Γι’ αυτήν πασχίζουνε. Αν είχανε λίγο πατριωτισμό, αν δεν τους στράβωνε ο φανατισμός και η ξενοδουλεία, δε θα χρειαζότανε να περάσει τόσες περιπέτειες ο τόπος».
Εκεί έρχεται ο Βίλχελμ Ράιχ να πατήσει γράφοντας: «Θέλω να σταματήσεις να είσαι «Υπάνθρωπος» και να γίνεις ο εαυτός σου. Να ανακαλύψεις τον εαυτό σου χωρίς να επηρεάζεσαι από την εφημερίδα που διαβάζεις, χωρίς να ακούς τη λειψή γνώμη του ελαττωματικού γείτονά σου. Ξέρω ότι δεν γνωρίζεις πως και γιατί βρίσκεσαι τόσο χαμηλά».
«Γυρεύεις ευτυχία στη ζωή, αλλά η ασφάλεια έχει περισσότερη σπουδαιότητα σε σένα, έστω κι αν σου κοστίζει το κύρτωμα της σπονδυλικής στήλης ή την ίδια σου τη ζωή. Μια και ποτέ σου δεν έμαθες να δημιουργείς ευτυχία, να την απολαμβάνεις και να την προστατεύεις. Δεν γνωρίζεις και το θάρρος του ατόμου που περπατάει ορθό. Θέλεις να μάθεις πως είσαι Ανθρωπάκο; Ακούς στο ραδιόφωνο τις διαφημίσεις για τα καθαρτικά, τα αποσμητικά και τις οδοντόπαστες, αλλά δεν είσαι σε θέση να ακούσεις την προπαγάνδα. Δεν είσαι σε θέση να συλλάβεις την απύθμενη βλακεία και το αηδιαστικά κακό γούστο των ακροαμάτων αυτών που έχουν προγραμματιστεί ειδικά για να αιχμαλωτίσουν την ακοή σου». Παράλληλα γράφει: «Στο μεταξύ κατανοήσαμε και πως δουλεύει η συναισθηματική πανούκλα. Κατηγορεί τον αντίπαλο του σκοπού για δολοφονία, όταν μόλις έχει αποφασιστεί να τον δολοφονήσει. Κατηγορεί τη γεμάτη υγεία ζωή, για σεξουαλική ρυπαρότητα, ακριβώς όταν εκκολαπτότανε μια πορνική πράξη».
Και συνεχίζει: «Έστω όμως με τους οικονομικούς σου «παράγοντες», που βαδίζεις; Πουθενά. Κάποιοι μεγάλοι άνθρωποι προσπάθησαν να σου δείξουν ότι πρέπει να βελτιώσεις τους οικονομικούς σου όρους, αν πραγματικά επιθυμείς να απολαύσεις τη ζωή σου• ότι τα πεινασμένα άτομα είναι ανίκανα να αναπτυχθούν πολιτιστικά... Τους «οικονομικούς όρους» της ευτυχίας σου στη ζωή και… την απελευθέρωση του ανθρώπου στον έρωτα τους σύγχυσες με τη «μεγαλοσύνη» του κράτους• την εξάλειψη της φτώχειας με το ξερίζωμα των φτωχών, των αδυνάτων και των απελπισμένων• τη φροντίδα των βρεφών με την «ανατροφή» εθνικών οικονομικών δούλων».
«Καταβροχθίζεις την ευτυχία σου. Ποτέ δεν έχεις απολαύσει ευτυχία ελεύθερος. Δε σ’ άφησαν να φροντίσεις για την ευτυχία σου, να την καλλιεργήσεις, επειδή εσύ ο ίδιος βρίσκεις πιο εύκολο να καταβροχθίσεις την ευτυχία σου παρά να την προστατέψεις... Μέσα από τους αιώνες χύνεις το αίμα σου όταν φθάνεις στο σημείο να συμπεραίνεις πως πρέπει να προστατευτεί η ζωή και πιστεύεις πως θα αποκτήσεις ελευθερία με τη βοήθεια των δημίων• έτσι βρίσκεσαι ξανά και ξανά στον ίδιο βούρκο. Μέσα από τους αιώνες ακολουθείς τους ψευτοπαλληκαράδες και τους φανφαρόνους και κωφεύεις και εθελοτυφλείς όταν σε καλεί η ΖΩΗ, Η ΖΩΗ ΣΟΥ! Γιατί φοβάσαι τη ζωή ανθρωπάκο, τη φοβάσαι θανάσιμα. Τη δολοφονείς μάλιστα, πιστεύοντας πως ενεργείς έτσι για χάρη του «κράτους» ή της «εθνικής τιμής» ή της «δόξας του Υψίστου»… Ένα πράγμα δεν ξέρεις ή δεν θέλεις να ξέρεις: ότι εσύ ο ίδιος δημιουργείς τη μιζέρια σου, ώρα με την ώρα, μέρα με τη μέρα• ότι δεν κατανοείς τα παιδιά σου, ότι τσακίζεις τη σπονδυλική τους στήλη προτού καλά-καλά σχηματιστεί• ότι είσαι τσιγκούνης και τρελός για την απόκτηση δύναμης».
«Ξέρω ανθρωπάκο, γρήγορα κάνεις τη διάγνωσή σου σε ότι αφορά την τρέλα όταν συναντάς την αλήθεια που δεν σου αρέσει. Κι αισθάνεσαι σαν «homo normalis». Έχεις αμπαρώσει τους τρελούς και οι φυσιολογικοί κυβερνάνε ετούτο τον κόσμο. Ποιος φταίει λοιπόν για όλη αυτή την αθλιότητα; Βέβαια, όχι εσύ ανθρωπάκο. Συ μόνο ξέρεις να εκτελείς το καθήκον σου και ποιος είσαι συ να ‘χεις γνώμη δική σου; Όμως ακόμα κι αν κανείς δεν ενδιαφερθεί για σένα όταν σκέφτεται τα νιογέννητα παιδιά σου, πως τα βασανίζεις για να τα κάνεις «φυσιολογικά» σύμφωνα με την εικόνα του «φυσιολογικού» που ‘χεις σχηματίσει στο μυαλό σου, ε, τότε μπαίνει στον πειρασμό να προσπαθήσει να μποδίσει το έγκλημά σου».
Βέβαια «…εσύ ανθρωπάκο έμαθες μόνο να παίρνεις από τους άλλους και ποτέ να μη δίνεις τίποτε. Μόνο ήθελες να σωθείς (σε κάθε περίπτωση)… Αλλά και τώρα, τα φοβερά αυτά χρόνια, αρθρώνεις μωρολογίες και ποτέ μια λογική θεραπευτική λέξη. Αγνοείς πως η γνώση οδηγεί στην ελπίδα. Μόνο περιμένεις οι άλλοι να σου προσφέρουν ελπίδα χωρίς να προσπαθήσεις να μάθεις και να τη δώσεις εσύ… Φοβάσαι μη πέσεις και χάσεις την «ατομικότητά» σου. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι σωστές γνώμες δεν ακούγονται επειδή κάποιοι φοβούνται τις λαθεμένες γνώμες άλλων ανθρωπάκων».
Και καταλήγει ο Ράιχ γράφοντας: «Μακάρι να ‘ξερες πως όλα τα ανθρωπάκια σε τούτη τη γη είναι ακριβώς σαν εσένα και στα καλά και στα άσχημα χαρακτηριστικά τους. Η ζωή σου θα γίνει πιο καλή και ασφαλής όταν η ζωντάνια σου σημαίνει για σένα πιο πολλά από την ασφάλειά σου. Όταν η αγάπη και ο έρωτας σημαίνουν πιο πολλά από τα λεφτά. Όταν θα βιώσεις τις σκέψεις των μεγάλων ανθρώπων… Όταν οι δάσκαλοι των παιδιών σου θα πληρώνονται καλύτερα από τους πολιτικούς σου. Όταν άμεσα επικοινωνείς με τους συναδέλφους σου και τους συντρόφους σου και αντικαταστήσεις την διπλωματία με την επαγγελματική και προσωπική αδελφοσύνη με όλους τους παπουτσήδες, τους μαραγκούς, τους μηχανικούς, τους τεχνίτες, τους γιατρούς τους εκπαιδευτικούς, τους δημοσίους υπαλλήλους, τους ταξιτζήδες και τους αγρότες όλου του κόσμου. Όταν τα ανθρώπινα πρόσωπα στο δρόμο εκφράζουν ελευθερία, ζωντάνια και χαρά και όχι δυστυχία και λύπη. Όταν καταλάβεις εντέλει ανθρωπάκο ότι μπορείς να είσαι ΜΕΓΑΛΟΣ, αν αποφασίσεις να μην είσαι μικρός και ταπεινός. Και η μεγαλοσύνη σου ανθρωπάκο είναι η μόνη ελπίδα που απέμεινε. Γιατί πρέπει να ξέρεις ότι ένα πράγμα μόνο μετράει: να ζήσεις τη ζωή σου καλά κι ευτυχισμένα. Γι’ αυτό πρέπει να ακολουθείς τη φωνή της καρδιάς σου, έστω κι αν σε οδηγεί έξω από τα μονοπάτια των δειλών ανθρωπάκων που χάνουν τη ζωή τους για να παραμείνουν ανθρωπάκια που μπορεί απλώς κάποιος να τους λυπηθεί και να τη γλιτώσουν…».
